[Case Study]

Od danych infrastrukturalnych do wartości operacyjnej: Droga STIB do stworzenia operacyjnego cyfrowego bliźniaka

  • Klient: Brukselskie Międzykomunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (STIB)

  • Lokalizacja: Belgia

  • Branża: Infrastruktura transportu publicznego

  • Oprogramowanie: Autodesk Forma (wcześniej Autodesk Construction Cloud), Trimble Quadri oraz Trimble Connect

  • Usługi ARKANCE: Doradztwo, wdrożenie i wsparcie techniczne

STIB to operator transportu publicznego w Regionie Stołecznym Brukseli, odpowiedzialny za zarządzanie miejską siecią metra, tramwajów i autobusów. Obsługując ponad milion mieszkańców oraz tysiące osób codziennie dojeżdżających do pracy, firma odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu niezawodnej, bezpiecznej i zrównoważonej mobilności, podnosząc tym samym jakość życia w całej aglomeracji brukselskiej.

„Chi va piano, va sano e va lontano” – głosi włoskie przysłowie, które przypomina, że pośpiech jest złym doradcą. Dla Cossimo Albanese, Szefa ds. Transformacji Cyfrowej w Wydziale Mapowania Dywizji Infrastruktury STIB, sentencja ta idealnie odzwierciedla właściwe podejście do zmian: transformację należy realizować metodycznie, konsekwentnie i bez pośpiechu.

Założone w 1954 roku Brukselskie Międzykomunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (STIB) zatrudnia ponad 10 000 osób. Każdego dnia odpowiadają one za eksploatację i utrzymanie rozbudowanej sieci tramwajowej, autobusowej oraz linii metra. W samym tylko 2025 roku z transportu miejskiego skorzystano 391 milionów razy, a pojazdy pokonały bezpiecznie 51,3 miliona kilometrów na ulicach belgijskiej stolicy.

STIB, jako operator transportu publicznego w Regionie Stołecznym Brukseli, jest jedną z najważniejszych instytucji użyteczności publicznej w mieście. W 2025 roku przedsiębiorstwo obsłużyło 396,1 miliona przejazdów, a jego autobusy, tramwaje i metro pokonały łącznie dystans 51,3 miliona kilometrów. Codzienny ruch w Brukseli zapewnia zespół liczący ponad 10 500 pracowników.

Za tymi imponującymi wynikami operacyjnymi kryło się jednak poważne wyzwanie: usprawnienie współpracy między zespołami projektowymi, operacyjnymi a działem utrzymania, co wymagało zapewnienia dostępu do wiarygodnych, współdzielonych informacji.

„Nasze zespoły inżynieryjne zajmują się projektowaniem infrastruktury, natomiast kilka terenowych centrów kompetencyjnych odpowiada za jej bieżące utrzymanie. Celem transformacji cyfrowej, którą rozpoczęliśmy w 2019 roku, jest wypracowanie modelu realnej, płynnej współpracy między nimi” – wyjaśnia Cossimo Albanese.

Passengers wait on a STIB-MIVB metro platform in Brussels as a train arrives at the station.

Budowanie wspólnego języka między zespołami

Cossimo Albanese, który łączy doświadczenie w obszarze IT oraz architektury i obecnie rozwija karierę w jednej ze swoich dawnych specjalizacji, podkreśla kluczową kwestię:

Portrait of Cossimo Albanese

W transformacji cyfrowej uwaga nie powinna skupiać się na samej technologii, lecz na nawykach i praktykach, które ona zmienia. W pierwszej kolejności liczą się ludzie.

Cossimo Albanese, Head of Digital Transformation, Infrastructure Division at STIB

Podobnie jak w wielu dużych organizacjach, poszczególne działy STIB korzystały dotychczas z własnych narzędzi i metod. W rezultacie informacje były rozproszone, trudne do pozyskania, a niekiedy nawet różnie interpretowane przez poszczególne zespoły.

Z tego powodu STIB potrzebowało stworzyć wspólne środowisko pracy, które pozwoliłoby scentralizować wiarygodne, identyfikowalne i możliwe do ponownego wykorzystania dane. Kluczowe było zapewnienie do nich dostępu na każdym etapie cyklu życia infrastruktury — od projektowania aż po konserwację.

Firma ARKANCE wspierała STIB na wielu płaszczyznach:

  • Definiowanie potrzeb i wymagań biznesowych

  • Strukturyzacja wspólnych modeli oraz bibliotek

  • Wdrażanie optymalnych procesów pracy

  • Wsparcie zespołów w przyjmowaniu nowych standardów i metod działania

Jak zamienić rysunki w narzędzia operacyjne

W latach 2019–2024, podczas pierwszego etapu transformacji, wypracowano solidne fundamenty.

„Przeszliśmy od zwykłych nakładek do inteligentnych rysunków” – podsumowuje Cossimo Albanese.

Rysunki 2D i 3D są obecnie wzbogacone o metadane opisujące każdy element infrastruktury: od parametrów technicznych i historii zmian, aż po rejestry konserwacji i status urządzeń. Dzięki temu dokumentacja stała się realnym narzędziem do zarządzania operacyjnego.

Aby zapewnić pełną spójność informacji, firma ARKANCE pomogła wdrożyć:

  • Procesy automatyzacji

  • Standaryzowane modele

  • Biblioteki współdzielone między wszystkimi działami Cel był jasny: umożliwić każdemu zespołowi pracę w oparciu o jedno, wspólne źródło prawdy.

Aerial view of a STIB-MIVB tram depot in Brussels, with multiple trams parked on parallel tracks and maintenance operations taking place across the rail yard.

Pierwsze wdrożenie: Systemy sieci trakcyjnej

Zamiast przeprowadzać transformację całej organizacji jednocześnie, firma STIB zdecydowała się na podejście etapowe, oparte na konkretnych zastosowaniach. Pierwszy projekt objął systemy sieci trakcyjnej (linii napowietrznych) i objął ponad 35 000 udokumentowanych oraz szczegółowo opisanych zasobów.

Aby usprawnić nowy model zarządzania danymi, STIB wdrożyło wspólne środowisko danych – platformę CDE (Common Data Environment), łączącą kilka komplementarnych rozwiązań. Zespoły projektowe wymieniają informacje za pośrednictwem Autodesk Forma (wcześniej Autodesk Construction Cloud), co pozwala na strukturyzowaną współpracę między działami. Procesy dopasowano do norm ISO 19650, zapewniając spójne zarządzanie informacjami na każdym etapie cyklu życia projektu.

Zasoby wzbogacone o metadane trafiają do centralnej bazy w Trimble Quadri, a gotowe materiały są udostępniane bezpośrednio w terenie przez Trimble Connect.

Portrait of Cossimo

Cyfrowej transformacji nie da się wprowadzić odgórnym dekretem – trzeba ją budować krok po kroku. W tym procesie to ludzie są zawsze na pierwszym miejscu.

Cossimo Albanese, Head of Digital Transformation, Infrastructure Division at STIB
Two STIB-MIVB maintenance workers wearing high-visibility safety vests review information on a tablet beside a modern tram and a service vehicle in an urban street.

Namacalne korzyści dla zespołów w terenie

Dzisiaj transformacja już dostarcza praktycznych korzyści dla zespołów utrzymania.

Stopniowo prawie 450 techników zostanie częściowo wyposażonych w tablety, dając im dostęp do mapy 2D sieci.

„Tak jak w Google Maps, technicy mogą wizualizować miejsce interwencji i trasę, aby tam dotrzeć. Po znalezieniu się na miejscu mogą uzyskać dostęp do wszystkich danych infrastruktury i wzbogacić informacje po prostu robiąc zdjęcie” – wyjaśnia Cossimo Albanese.

Informacje nie przepływają już tylko z biura do terenu — zespoły terenowe teraz aktywnie przyczyniają się do wzbogacania danych sieci.

W kierunku predykcyjnego utrzymania infrastruktury

Ustrukturyzowane i skonsolidowane dane otwierają drzwi do zupełnie nowych zastosowań. Dzięki scentralizowanej bazie zasobów wzbogaconych o metadane, firma STIB sukcesywnie usprawnia zarządzanie infrastrukturą i majątkiem technicznym.

Cel długoterminowy jest jasny: wdrożenie zaawansowanego utrzymania predykcyjnego i zapobiegawczego, co pozwoli zminimalizować liczbę awarii sieci, a jednocześnie podniesie komfort podróżnych.

Jednak i tym razem zmiany wprowadzane są etapami. „Rok 2026 będzie dla nas przełomowy” – podsumowuje Cossimo Albanese.

Przyspieszenie wdrożenia w czasie pandemii

Kluczowy punkt zwrotny nastąpił w 2020 roku, wraz z wybuchem pandemii Covid-19. Przez cały ten trudny okres zespoły STIB pracowały bez przerwy na wszystkich poziomach – zarówno w biurach, jak i bezpośrednio w terenie – dbając o ciągłość funkcjonowania komunikacji miejskiej w stolicy. Szkolenia z obsługi nowych narzędzi, które pierwotnie planowano w formie stacjonarnej, trzeba było przeprowadzić zdalnie. Zmiana ta objęła wszystkich zaangażowanych pracowników: projektantów, techników utrzymania, a także osoby odpowiedzialne za zarządzanie danymi i nadzór nad nimi.

Firma ARKANCE wspierała zarówno samo wdrożenie, jak i proces przyjmowania nowych rozwiązań przez użytkowników, pomimo barier wynikających z kryzysu zdrowotnego.

„Konieczność szybkiego oswojenia się ze zdalnymi spotkaniami zadziałała jak katalizator i przyspieszyła otwarcie pracowników na narzędzia cyfrowe. Przy tak dużej różnorodności stanowisk i profili zawodowych było to ogromne wyzwanie, jednak dobre nawyki i praktyki udało się wypracować bardzo szybko” – zauważa Cossimo Albanese.

Kolejny etap: Cyfrowy bliźniak

STIB konsekwentnie realizuje swoją transformację, stopniowo rozwijając projekt cyfrowego bliźniaka. Po sieci trakcyjnej do systemu włączono już infrastrukturę kolejową, na którą składa się:

  • 330 kilometrów torów

  • Ponad 37 000 kolejnych zasobów

W następnej kolejności skonsolidowane zostaną systemy sterowania ruchem oraz zasilania. Docelowo cyfrowy bliźniak wesprze wdrażanie nowoczesnych technologii – w tym nowego systemu sterowania pociągiem CBTC (Communication-Based Train Control), który jest właśnie implementowany w metrze – a także pozwoli jeszcze skuteczniej zarządzać infrastrukturą i podnieść poziom bezpieczeństwa sieci.

„Nasz cel to rok 2027. Najważniejsze jest teraz odpowiednie przygotowanie zespołów i wyraźne pokazanie ludziom, jaki cel przyświeca całej tej transformacji” – wyjaśnia Cossimo Albanese.

Gotowi na przyspieszenie cyfrowej transformacji?

Skontaktujcie się Państwo z ARKANCE już dziś i sprawdźcie, jak możemy wesprzeć Was w kolejnym kroku.